Bjørnøya

Wikipedia
Njuike: navigašuvdna, oza
Dát artihkal gullá sámegiel Wikipedia vuođđoartihkkaliide.

Bjørnøya lea Norgga suolu mii lea 178 km² Barentsábis, veaháš lulábealde Spitsbergena. Suolu lea oassi Svalbárddas. Hollánddalaš Willem Barents lei son gii fuomášii dan sullo 1596:s. Go ledje gáddái jođus, su olbmot deive ovtta jiekŋaguovžža mii lei vuodjame, ja danne adde sullui dán nama (hollánddagillii Beeren Eiland).

Historjá[rievdat | edit source]

1600- ja 1800-loguin bivde Bjørnøyas ja eará báikkiin Árktalaš guovlluin morššaid nu garrasit ahte nohke. Ollu bivdit galbmojedje dahje nelgo jámas. Maŋŋel leat hávddiid dutkamat čájehan ahte lea ollu veahkeválddálašvuohta leamašan bivdimiin. Leat maiddái jiekŋaguovžžaid bivdán. Dasa lassin leat leamašan Norgga ja Ruošša fállábivdu ja njuorjobivdu mearraguovlluin sullo birra. Sullos leat bázahusat fálástašuvnna maŋŋel mii doppe lei jagiin 1905-08.

Guovvamánu 9. beaivvi 1920:s mearriduvvui Svalbárdatraktáhta vuođul ahte Bjørnøya gullá Norgii. Dát vuolláičállin dáhpáhuvai Parisas. Stáhtat mat vuolláičálle ledje, earret go Norga, USA, Ovttastuvvan gonagasriika ja Irlánda, Dánmárku, Frankriika, Itália, Japána, Nederlánda ja Ruoŧŧa. Daid riikkaid gaskkas mat maŋŋel serve šiehtadeapmái lei earret eará Sovjetlihttu (vaikko sii 1944:s ledje jurddašan eará čovdosa).

Eai leat dušše norgalaččat geat leat dutkan sullo, ruoŧŧelaččat leat maid čađahan geográfalaš iskosiid.