Vuođđovuoigatvuođat

Wikipedia
Hopp til navigering Hopp til søk

Vuođđovuoigatvuođat dahje vuođđuduvvon vuoigatvuođat[1] leat dakkár vuoigatvuođat mat dáhkiduvvojit stáhta vuođđolágas sihke dan riikkavuložiidda ja eará olbmuide geat leat dan jurisdikšuvnnas. Earret soames spiehkastagaid vuođđovuoigatvuođat eai dáhkit absoluhta suoji ja vuođđolágain dušše gáibiduvvo ahte vuoigatvuođa rihkkumis ferte mearridit lágas ja dušše vissis ráddjen sujaid dihte.

Vuođđovuoigatvuođat mearriduvvojit riikka dásis, go fas olmmošvuoigatvuođat vuođđuduvvet riikkaidgaskasaš olmmošvuoigatvuođaid konvenšuvnnaide. Vuođđovuoigatvuođat leatge dávjá viidábut go dat masa stáhta lea riikkaidgaskasaččat čatnasan.

Jagi 1993 ON lágidii olmmošvuoigatvuođaid konfereanssa mas mearriduvvui ahte buot vuođđovuoigatvuođat leat ovttaárvosaččat iige dain leat hierarkiija. Ii mihkkige vuođđovuoigatvuohta leat árvvoleappot go nubbi.[2]

Vuođđovuoigatvuođaid luohkkájuohku[rievdat | rediger kilde]

Persovnnalaš friddjavuođavuoigatvuođat[rievdat | rediger kilde]

Friddjavuođavuoigatvuođat dorvvastit ovttaskas olbmuid friddjavuođa go almmolaš váldi lea váile. Dakkár vuoigatvuođaide gullet ee. vuoigatvuohta eallimii, persovnnalaš friddjavuohta ja guoskameahttunvuohtajohtalanluomusvuohta, priváhtaeallima suodjisearvvadanluomusvuohta ja opmodatsuodji.[3]

Politihkalaš vuoigatvuođat ja luomusvuođat[rievdat | rediger kilde]

Politihkalaš vuoigatvuhtii ja luomusvuhtii gullet ee. jienastanvuoigatvuohta, sátneluomusvuohtačoahkkananluomusvuohta ja searvvadanluomusvuohta.

Dásseárvovuoigatvuođat[rievdat | rediger kilde]

Dásseárvovuoigatvuođaide gullet ovttaveardásašvuohta lága ovddas beroskeahttá das makkár nállái, sohkabeallái, oskui dahje eará jovkui dat gullá.

Ekonomalaš, sosiála ja čuvgehuslaš vuoigatvuođat[rievdat | rediger kilde]

Vuođđovuoigatvuođaide gullet maiddái ekonomalaš, sosiála ja čuvgehuslaš vuoigatvuođat (ESČ-vuoigatvuođat). Dakkár vuoigatvuođaide gullet ovdamearkan vuoigatvuohta bargui, sosiáladorvui ja oahpahussii. Almmolaš váldi ferte dorvvastit ja ovddastit daid vuoigatvuođaid ollašuvvama.

Vuođđovuoigatvuođat Davviriikkain[rievdat | rediger kilde]

Vuođđovuoigatvuođat Suomas[rievdat | rediger kilde]

Suoma vuođđolága mielde vuođđovuoigatvuođat gullet buohkaide eaige beare Suoma álbmogiidda[4]. Dán dihte Suomas ii šat geavahuvvo tearpma álbmogiid vuoigatvuođat.

Suoma vuođđolága 2 logus leat dorvvastuvvon čuovvovaš vuoigatvuođat[4]:

Gáldut[rievdat | rediger kilde]

  1. Guttorm Einarsen, Heidi ja Nordsletta, Svein: "Mii lea demokratiija?", Mii dáppe 2: servodatmáhttu ja geografiija 5.–7. cehkiide, s. 38. Kárášjohka: ČálliidLágádus, 2015. ISBN 978-82-8263-133-4.
  2. HS-analyysi: Pääministeri vajosi opportunismiin kommentoidessaan Turun iskua 22.08.2017: Helsingin Sanomat. Čujuhuvvon 22.08.2017. (suomagillii)
  3. Eduskunnan oikeusasiamies Viitattu 9.5.2008
  4. 4,0 4,1 Suoma vuođđoláhka. Vammala: Suoma Vuoigatvuođaministeriija, 2000. ISBN 951-53-2123-9. Girjji interneahtaveršuvdna (referánsabeaivi 31.05.2018).

Geahča maid[rievdat | rediger kilde]