Nálli

Wikipedia
Jump to navigation Jump to search

Nálli dahje rássa lea biologalaš doaba mii mearkkaša ealliidjoavku main lea seammálágan bajiloaidnu, seammálágan láhttenvuohki dahje eará dakkár iešvuođat mat earuhit dan joavkku eará ealliin mat gullet seammá šládjái. Nálli-sáni adnojuvvo ovddemustá ealliid birra maid olmmoš lea dápman ja nállašuhttán. Nálli-sátni dán oktavuođas ii bovtte makkárge sierramielalašvuođaid ja adnojuvvo beaivválaš gielas. Dát vástida eŋgelasgiela sátnái breed ja dábálaččat ii sátnái race.

Dieđalaš gillii nálli lea hárvenaš sátni, ja taxonomiijas dat livččii leamašan vuollešlája vuollásažžan muhto dat ii adnojuvvo dán oktavuođas obanassiige. Dihto šlája válljugasvuohta dán áigge baicce gohčoduvvo genehtalaš variašuvdnan.

Dutkit dolin vigge geavahit zoologalaš nálledoahpaga maiddái olbmuid birra. 1970-logu rájes dutkiid gaskkas goittotge lea riikkaidgaskasaš ovttamielalašvuohta ahte olmmošnálit eai gávdno. Viggamušat sirret olbmuid dan láhkai eatnašiid mielas lea rasisttalaš. Aŋkke gávdno genehtalaš variašuvdna olbmuid gaskkas mii lea anolaš go áigu statistihkalaččat dutkat erohusaid dávddaid dáfus.

Race-sáni sadjái (eŋgelasgillii "nálli") leat boahtán eará doahpagat nugo gielalaš álbmotjoavku, oskkolaš álbmotjoavku, geografalaš olmmošjoavku ja demográfalaš joavku.