Kåre Willoch

Wikipedia
Njuike: navigašuvdna, oza
Dán artihkkalis soitet leat čállinfeaillat. Jus hálidat, de divo daid ja váldde eret dan málle. Giitu!
Dát artihkal gullá sámegiel Wikipedia vuođđoartihkkaliide.

Kåre Isaachsen Willoch (riegádan golggotmánu 3. beaivve jagis 1928 Oslos) lea ovddeš norgga politihkkár (Olgešbellodat). Son leai Olgešbellodaga generálačállin jagis 1963 rájes gitta 1965 jahkái, Olgešbellodaga jođiheaddjin jagi 1970 rájes 1974 rádjai, hánddalministtarin jagis 1963 ja jagiin 1965-1970. Maŋŋá go son geassádii riikkapolitihkas leai son Oslo ja Akershusa filkamánnen(1989-1998) ja stivrajođiheaddjin NRK:as (1998-2000).

Duogáš Son lea oahppan sosiálaekonoma, ja bargan ovdal Norges Rederiforbund:as ja Norges Industriforbund:as.

Politihkálaš ámmáhat[rievdat | edit source]

Willoch leai bellodatpolitihkkárin Olgežis beakkán jođiheaddji, ja hui čielga ovddasteaddji olgešbellodatbárus mii bođii johtui 1970-logu loahpas. Jienasteaddjit doarjugohte konservatiivalaš ja márkanliberalisttálaš politihka, dagahii ahte Olgeš, Willocha jođihemiin, stuorui riikka nubbin stuorámus bellodahkan. Nuba jagis 1981 son šattai stádaministtarin dan vuosttaš čielga Olgeš-ráđđehusas, jagi 1928 Ivar Lykke ráđđehusa rájes. Ráđđehus viiddiduvvui jagis 1983:as vel guvttiin bellodagain, Guovddášbellodagain ja Risttalaš Álbmotbellodagain, nuba leai čielga eanetlohku su duogábeale Stuorradikkis. Jagi 1985 stuorradikkeválggain maŋŋá šattai Willoch ráđđehus unnitloguráđđehussan. Guokte dehálaš reforbma rievdadusa dán ráđđehusáiggis ledje earret eará unnidit almmolašvuođa vejolašvuođa seaguhit áššiide. Dainnavugiin galggai servodat dahkkon eanet rabasin mas lea unnit almmolaš detáljastivrema ja ráddjema. Numo omd. giddenlága ovdii bođii rahpanáigeláhka, juoga mii divttii ealáhusdoalliid (gávppiid) leat rabasin maŋŋá diibmu 17.00 maddái. Lagasradiot leai lohpi ásahit ja NRK sáddenmonopola nogai. Maiddái dearvvašvuođabálvalusaid monopola nogai go šattai lohpi ásahit priváhta medisiinnálaš klinihkaid.

Kåre ja Gro[rievdat | edit source]

Dat politihkálaš digáštallan Norggas šattai garrasit vuostálagai Olgeža jođiheaddji Willocha ja stuorámus vašálačča Bargiidbellodaga jođiheaddji Gro Harlem Brundtlanda gaskka. «Gro og Kåre» gaskasaš TV-debáhtat ledje stuorra mediadáhpáhusat. Digáštallamiin čalmmustahtii Willoch iežas su čeahpes hállanvugiin, ja mievžžadeaddji ráfálašvuođain. Son almmuhii jagis 2008 ságastallangirjji «Alvorlig talt» ovttas Odvar Nordli:ain.

Virggit / barggut: 1953: Oahppan cand.oecon. 1954–1963: Bargi Norges Industriforbund:as 1957–1989: Stuorradikkeovddasteaddji Oslo Olgežii 1963–1965: Generálčálli Olgešbellodagas 1963: Hánddalministtar i Lyng-ráđđehusas (borgemánnu-čakčamánnu) 1965–1970: Hánddalministtar Bortenráđđehusas 1970–1974: Olgešbellodaga jođiheaddji 1970–1981: Parlamentáralaš jođiheaddji Olgešbellodaga stuorradikkejoavku 1981–1986: Norgga stádaministtarin 1986: Sadjásašpresideantan riikkaidgaskasaš Demokráhtalaš Uniovdnan 1986–1989: Olgoriikalávdegottijođiheaddji 1986–1992: Norsk-tysk selskap presideanta (Deutsch-Norwegische Gesellschaft) 1989–1998: Oslo ja Akershus Filkamánne 1990: Suodjaluskommišuvnna jođiheaddji jagis 1990 1998–2000: NRK:a stivrajođiheaddji 1999–2000: Jođiheaddji Sårbarhetsutvalget nammaduvvon Bondevik-ráđđehusas čakčamán 3. beaivve 1999, dainna ulbmiliin čielggadit servodaga rašesvuođa ja ráhkkaneami.

Bálkkašumit/Nammadeamit 1983 gudnedoavttirin St. Olaf College:s Minneapolis, USA 1996 nammaduvvui «Årets opinionsdanner» (dánjagaš opiniondahkki) Redaktørforeningen:a ja seamma jagi geigejedje Norges Bondelag:a bálkkašumi «Sunt Bondevett» 1996 nammaduvvui St. Olavs Orden:a kommandør:an násttiin 1997 oaččui Fritt Ord-bálkkašumi, (friddja-sátni). 2003 Gudnemiellahttun Studentersamfundet i Trondhjem, (studeanttaidservodagas Troandimis) 2005 gudnejahtton Willy Brandt-bálkkašumiin. 2006 gudnebálkkašumi «Bypatrioten» juogadii Oslo Byes Vel.

Willoch lea maid Den gyldne gris:a riddár (šealgi spiidni). Det Norske Studentersamfunds orden, (Norgga studeanttaidservodaga ortnet)

Bibliografiija[rievdat | edit source]